Meer dan je diagnose
Voor mensen die merken dat diagnoses, labels of verhalen van anderen steeds meer zijn gaan bepalen hoe ze zichzelf zien, en daardoor het zicht op hun eigen talenten en mogelijkheden zijn kwijtgeraakt.
Een toepassing van Palimpsest Coaching voor mensen die willen onderzoeken hoe diagnoses en andere bepalende verhalen hun zelfbeeld zijn gaan beïnvloeden.
Uitgangspunt: er is meer dan de bril van de diagnose
Soms helpt een diagnose om jezelf beter te begrijpen. Maar soms ontstaan er rond die diagnose overtuigingen die veel verder gaan dan wat ze werkelijk beschrijven. Misschien herken je een van deze gedachten:
- Je hebt het label ADHD en je bent gaan geloven 'ik ben chaotisch, onbetrouwbaar en kan nooit iets afmaken'.
- Je hebt het label ASS en je bent over jezelf gaan denken dat je sociaal onbekwaam bent en dat je nooit werkelijk verbinding zal kunnen maken.
- Je hebt DCD en je gaat ervan uit dat je onhandig en minder competent bent en dat je bepaalde dingen beter niet kan proberen: het is op voorhand al een verloren zaak.
- Je bent depressief en de overtuiging heeft zich in je vastgezet dat je voorgoed kwetsbaar bent en dat je nooit echt zelfstandig zal kunnen functioneren.
- Er is al zoveel over jou gezegd en geschreven dat je niet meer goed weet wat je zelf nog wil of kan.
Maar ... een diagnose is niet je volledige levensverhaal!
Een diagnose kan veel betekenen. Ze kan erkenning geven, ervaringen helpen begrijpen en toegang bieden tot passende ondersteuning. Maar wanneer een diagnose het dominante verhaal over jezelf wordt, kunnen andere aspecten van wie je bent uit beeld raken. Niet de diagnose zelf staat hier ter discussie, wel de ruimte die overblijft voor jouw eigen ervaringen, talenten, verlangens en toekomstmogelijkheden.
Misschien zijn bepaalde mogelijkheden, talenten en verlangens gaandeweg uit beeld geraakt. Niet omdat ze verdwenen zijn, maar omdat andere aspecten van je functioneren steeds meer aandacht kregen.
Samen onderzoeken we welke verhalen vandaag je leven mee bepalen, waar ze vandaan komen en welke ruimte ontstaat wanneer je ze opnieuw leert bevragen.
Mijn aanpak
- Radicale gelijkwaardigheid: Je bent geen patiënt of dossier, maar een volwaardige gesprekspartner.
- Verbinding als basis: We bouwen een relatie waarin jouw ervaringen ernstig genomen worden.
- Waarneming van de diepere lagen: We onderzoeken niet alleen wat je doet, maar ook wat je bent gaan geloven over jezelf.
- Systemisch en ontwikkelingsgericht kijken: We bekijken je leven in samenhang met relaties, geschiedenis en omgeving.
- Auteurschap: Je ontwikkelt meer ruimte om zelf te onderscheiden, te kiezen en richting te geven.
Investering en verhouding tot bestaande zorg
Ik wil dat financiële omstandigheden niet automatisch een belemmering vormen om dit traject te verkennen. Daarom bespreken we tijdens een kennismakingsgesprek zowel de inhoud als de praktische en financiële mogelijkheden, rekening houdend met je situatie.
Meer dan je diagnose maakt een coachingtraject ruimte voor vragen over identiteit, levensverhaal, talenten, betekenis en toekomstmogelijkheden.
Het is geen psychotherapie of psychiatrische behandeling. Het kan wel, wanneer dat passend is, aanvullend lopen naast bestaande begeleiding. Indien nodig en met jouw toestemming stemmen we af met je behandelaar.
Wat ik van Thomas heb geleerd
Het verhaal van Thomas, dat we samen beschreven in ons boek Chips in Niemandsland (Acco, 2025), heeft veel inzichten gebracht. Tijdens zijn jarenlange traject in de geestelijke gezondheidszorg was er veel aandacht voor zijn zorgnoden en diagnoses. Gaandeweg kregen die een steeds dominantere plaats in het verhaal over Thomas, waardoor andere aspecten van zijn persoonlijkheid minder zichtbaar werden.
Toen ik hem ontmoette, wist ik helemaal niets van zijn historiek met bijhorende diagnoses … en zag ik een jonge man met veel humor, kritische zin en een uitgesproken persoonlijkheid. Dat was mijn vertrekpunt en het werd de basis van onze relatie.
Later leerde ik zijn diagnoses en zorggeschiedenis kennen. Die informatie nam ik ernstig, maar ze veranderde niets aan mijn uitgangspunt: Thomas bleef voor mij een volwaardige gesprekspartner, met eigen ervaringen, inzichten, talenten, verlangens en mogelijkheden.
We reconstrueerden samen zijn levensverhaal, vanuit een vooraf expliciet afgesproken principe van radicale gelijkwaardigheid. Thomas bracht zijn geleefde ervaringen en inzichten in, ik mijn eigen ervaringen en perspectieven. Geen van ons had het alleenrecht op de betekenis van zijn verhaal.
Daarbij kwamen steeds meer aspecten van Thomas naar voren die in zijn zorgtraject minder aandacht hadden gekregen: zijn spontaniteit en humor, zijn uitgesproken empathie, zijn creativiteit en verlangen naar verbinding, maar ook zijn behoefte aan autonomie en zijn eigen interesses en ambities. Ook ontdekten we hoe bepaalde eigenschappen en gedragingen die in een zorgcontext vooral als problematisch werden beschouwd, in andere omstandigheden een heel andere betekenis en soms zelfs een uitgesproken waarde konden krijgen.
Gaandeweg kregen die aspecten van Thomas opnieuw meer plaats in zijn leven. Zijn diagnoses zijn daarmee niet verdwenen, maar ze domineren niet langer zijn levensverhaal. Vandaag volgt hij, zonder humanioradiploma, de opleiding Film, TV en Video bij Narafi. Hij is gaan sporten, heeft zijn sociale netwerk uitgebreid en deelt zijn ervaringen met de GGZ om andere jongeren en hun omgeving perspectief te bieden.
Wat vooral opvalt, is niet de optelsom van die activiteiten, maar de manier waarop Thomas steeds meer zelf richting geeft aan zijn leven en nieuwe mogelijkheden onderzoekt.
Tijdens onze eerste ontmoeting zei ik tegen Thomas: "Je hebt zoveel te bieden, de wereld moet jou leren kennen." Misschien vormden die woorden een tegengewicht voor de negatieve toekomstverwachtingen die zich in de loop van zijn zorgtraject hadden ontwikkeld.
Maar het belangrijkste is niet dat mijn positieve verwachting de plaats heeft ingenomen van eerdere negatieve verwachtingen. Het belangrijkste is dat Thomas steeds meer zelf is gaan ontdekken welke mogelijkheden hij heeft en welke richting hij aan zijn leven wil geven.
Niet een nieuwe profetie, maar meer auteurschap over zijn eigen leven.
Het traject met Thomas heeft mij, naast andere, geleerd hoe belangrijk het kan zijn wanneer iemand opnieuw als volledig mens wordt gezien, voorbij de dominante verhalen over zijn moeilijkheden. Vanuit die ervaring ontwikkelde ik een aanvullende coachingbenadering waarin niet de diagnose, maar het volledige levensverhaal, de eigen betekenisgeving en de mogelijkheden voor verdere ontwikkeling centraal staan.